Prof.Dr. Güncel Önkal ile Antroposen Çağında Değer Yaratmak

Send us Fan Mail Bu bölümde konuğum Maltepe Üniversitesi Felsefe Bölümü Başkanı Prof.Dr.Güncel Önkal. Sohbetimize felsefenin günümüz için ne anlama geldiğiyle başladık. Hocaya göre felsefe hâlâ bilgelik sevgisi. Ama çağımızda en çok, insanın kendini bu dünyada nasıl konumlandıracağına dair bir hayat görüşü kurma çabası. Yapay zekaya hayatın her alanında ipleri bırakmaya hazırlandığımız, niyetlendiğimiz zamanlarda felsefe özgürlüğümüzü ve özgünlüğümüzü koruyan bir kalkan. Ardından Güncel Hoca, yüksek lisansta Henry David Thoreau’nun çalışmaları ile tanışmasının onu nasıl çevre etiğine yönelttiğini anlattı. Hoca bu alanda Türkiye’deki ilk tezlerden birini yazmış. Antroposen ve kapitalosen kavramlarını açtı. Birincisi uygarlığa ve teknolojiye güvenerek gezegeni kurtarabileceğimizi savunuyor. İkincisi ise sorunun kökünü üretim-tüketim sistemimizde görüyor. Hocanın “sürdürülebilirlik sürdürülebilir değildir” tezi, bireyin, kurumların ve devletlerin aynı anda dönüşmesi gerektiğinin altını çiziyor. Antalya’daki COP31'den beklentilerini de konuştuk. Hoca, özetle COP’un bugünkü felsefesini, Paris Antlaşması ve Kyoto Protokolü’ndeki “bir buçuk derece ısındı mı, ısınmadı mı” kısır tartışmasından çıkıp enerji politikalarını ve vatandaşın tüketim davranışını şekillendiren, gezegen ölçeğinde bir kazan-kazan siyaseti yürüttüğü için daha gerçekçi buluyor. Yapay zekâyı konuşmasak olmazdı. Güncel Hoca teknoloji filozofu Mark Coeckelbergh’in yaklaşımından bahsetti. Teknolojiyi bir özne olarak değil, içinde yaşadığımız yeni bir doğa, yeni bir ekosistem olarak düşünmeyi anlattı. Kendisinin değer yaratma formülü ise tek başına ahlaklı olmanın yetmediği bir dünyada, eşitsizliklerden zarar görenleri şefkat ve sosyal adalet duygusuyla kucaklayan bir dayanışmayı tanımlayan “bakım etiği” oldu. Kapanışta ise uzun yıllar birlikte çalıştığı yakın zamanda kaybettiğimiz kıymetli Ioanna Kuçuradi’yi bu konular üzerindeki düşünceleri ile andık. Biraz standart süremizi geçtik ama içinden geçtiğimiz zamanlar üzerinde düşünüyorsanız, eminim bu ufuk açıcı sohbetten çok keyif alacaksınız. Güncel Hoca’ya tekrar çok teşekkür ediyorum. (02:24) Felsefenin hayatımızdaki yeri; (06:44) Çevre etiğine yönelişi; (11:01) Antroposen, Kapitalosen; (20:47) Sürdürülebilirlik ve COP31 perspektifi; (32:49) Yapay zeka-insan ilişkisi; (41:40) Güncel Hoca’nın değer yaratma formülü (46:30) Ioanna Kuçuradi Support the show